Spółka jawna - charakterystyka | Zakładamy spółkę

Spółka jawna w dwóch słowach

Jest to najprostsza konstrukcyjnie spółka prawa handlowego. Funkcjonowanie spółki jawnej opiera się na wewnętrznym porozumieniu i zaufaniu wspólników, dlatego też jest polecana dla małych i średnich biznesów o niewielkim ryzyku. Warto mieć na uwadze, że wspólnicy nie odpowiadają bezpośrednio swoim majątkiem osobistym za zobowiązania spółki względem wierzycieli, odpowiedzialność wspólników pojawia się dopiero w momencie niewypłacalności spółki.

Czy możesz być założycielem/wspólnikiem spółki?

Wspólnikiem spółki jawnej mogą być osoby fizyczne, osoby prawne (spółki z o.o. i S.A.) albo ułomne osoby prawne czyli spółki osobowe (spółka jawna, partnerska, komandytowa i komandytowo – akcyjna, spółki kapitałowe w organizacji) jak również spółdzielnie, fundacje, stowarzyszenia zarejestrowane oraz gminy.

Nie możesz zostać wspólnikiem spółki przystępując do niej jako spółka cywilna, stowarzyszenie zwykłe lub też oddział stowarzyszenia, zakład przedsiębiorstwa państwowego itp. Problematyczne jest również przystąpienie do spółki osoby fizycznej pozbawionej zdolności do czynności prawnych lub o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, z prostego powodu konieczności działania przez stosownego przedstawiciela.

Wystarczy dwóch wspólników aby założyć spółkę jawną.

Jak długo trwa spółka?

To zależy tylko od Ciebie. Możesz utworzyć spółkę na czas oznaczony lub nieoznaczony. Twoja spółka powstanie z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Co z majątkiem, wkładami wspólników i udziałami w spółce jawnej?

– Majątkiem spółki jawnej jest wszelkie mienie wniesione jako wkład przez wspólników lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. Majątek spółki jest odrębny od osobistego majątku wspólników. Wobec tego wspólnicy nie mogą nim rozporządzać, gdy spółka trwa, a wierzyciele osobiści wspólników nie mogą w tym czasie prowadzić z niego egzekucji.

– Wkład wspólnika może polegać na przeniesieniu lub obciążeniu własności rzeczy lub innych praw, a także na dokonaniu innych świadczeń na rzecz spółki. Zwykle wspólnicy wnoszą wkłady w postaci pieniężnej oraz prawa własności nieruchomości lub ruchomości, często wkładem są również usługi, praca oraz prawa obligacyjne (prawo najmu, akcje, udziały) oraz prawa majątkowe na dobrach niematerialnych czyli prawa do wzoru użytkowego, majątkowe prawa autorskie. Wartość wkładu określana jest wg wiedzy wspólników (faktury, wycena biegłego) i powinna odpowiadać wartości rynkowej rzeczy lub prawa, również wkład niepieniężny w postaci świadczenia usług musi zostać wyceniony przez wspólników. Co do zasady przyjmuje się, iż wkłady wspólników są równe (wkład spółkowy). Pamiętajmy, że od wysokości wkładów wskazanych w umowie spółki zależy wysokość podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), którego stawka wynosi 0,5%.

-Od wkładu spółkowego należy odróżnić tzw. udział kapitałowy. Udział kapitałowy stanowi równowartość wkładu rzeczywiście wniesionego do spółki i podstawę do szczególnych roszczeń finansowych wspólnika wobec spółki. W przypadku, gdy przybiera on wartość ujemną wspólnik musi wyrównać jego wartość. Wartość udziału kapitałowego ma znaczenie dla wysokości pobieranych odsetek od udziału kapitałowego (obok podziału zysku, jedną form pobierania pieniędzy ze spółki jawnej są właśnie odsetki od udziału kapitałowego), udział kapitałowy jest istotny w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej (np. śmierć jednego ze wspólników, wypowiedzenie umowy spółki jawnej) oraz likwidacji spółki jawnej.

– Majątku spółki jawnej nie można uszczuplać chyba, że w związku z: wypłatą udziału w zysku na rzecz wspólników, wypłatą odsetek od udziału kapitałowego, zwrotem wydatków na rzecz wspólnika prowadzącego sprawy spółki czy też wypłatą określonej kwoty na rzecz wspólnika występującego ze spółki.

– Zbycie udziałów w spółce jawnej wymaga zgody wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej. Zbycie udziałów nie wymaga szczególnej formy.

Jakie ma prawa a jakie obowiązki wspólnik spółki jawnej?

Ogół praw i obowiązków wspólników można podzielić na:

1. Prawa i obowiązki organizacyjne (korporacyjne), obejmujące:

a) prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki,

– każdy wspólnik ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, procedura prowadzenia spraw zależna jest od charakteru czynności, które można podzielić na: sprawy nieprzekraczające zakresu zwykłych czynności, sprawy przekraczające zakres zwykłych czynności i czynności nagłe,
– prowadzenie spraw spółki może być odebrane wspólnikowi z ważnych powodów na mocy prawomocnego orzeczenia sądu,
– co do zasady za prowadzenie spraw spółki wspólnik nie otrzymuje wynagrodzenia (może jednak otrzymać zwrot wydatków),
– zasady prowadzenia spraw spółki mogą być zmodyfikowane w umowie spółki.

b) prawo reprezentacji spółki,

– każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę, wspólnicy reprezentujący spółkę są jej przedstawicielami ustawowymi,
– prawa reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich,
– pozbawienie prawa do reprezentowania spółki może nastąpić tylko w określonych przepisami przypadkach,
– określenie sposobu reprezentacji może być zmodyfikowane w umowie spółki,

c) prawo do informacji o spółce,

d) obowiązek lojalności,

e) prawo wypowiedzenia umowy spółki oraz prawo żądania rozwiązania spółki.

2. Prawa i obowiązki majątkowe:

a) obowiązek wniesienia wkładu,

b) prawo do zysku i obowiązek partycypacji w stratach spółki,

– każdy wspólnik ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku, bez względu na rodzaj i wartość wkładu,
– w razie wątpliwości określony w umowie spółki udział wspólnika w zysku odnosi się także do jego udziału w stratach,
– dopuszczalne jest zwolnienie wspólnika w umowie spółki od udziału w stratach,

c) prawo podziału zysku,

d) prawo do odsetek od udziału kapitałowego,

e) prawo do wypłaty określonej kwoty (udziału kapitałowego) w przypadku wystąpienia ze spółki/likwidacji spółki.

Ustanie spółki jawnej – w jakich okolicznościach może nastąpić?

Rozwiązanie spółki powodują :

przyczyny przewidziane w umowie spółki,
jednomyślna uchwała wszystkich wspólników,
ogłoszenie upadłości spółki,
śmierć wspólnika (z zastrzeżeniem wyjątków!) lub ogłoszenie jego upadłości,
wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika lub wierzyciela wspólnika,
prawomocne orzeczenie sądu.

Zaistnienie powyższych przyczyn rozwiązania spółki (chyba, że wspólnicy pomimo zaistnienia przyczyn rozwiązania nadal prowadzą działalności – wtedy też spółkę uważa się za przedłużoną na czas nieoznaczony) powoduje konieczność likwidacji spółki.

Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej- czym i kiedy odpowiadasz a kiedy odpowiada spółka?

a) odpowiedzialność wspólników jest:
– nieograniczona (odpowiadasz za wszystkie zobowiązania),
– osobista (odpowiadasz całym majątkiem),
– solidarna (to wierzyciel zdecyduje czy będzie żądał zaspokojenia swojego roszczenia od jednego, kilku lub wszystkich wspólników), a także
– subsydiarna (jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, wówczas wierzyciel może prowadzić egzekucję wobec wspólnika).

b) subsydiarna odpowiedzialność wspólnika nie dotyczy zobowiązań powstałych przed wpisem do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (KRS),

c) osoba przystępująca do spółki odpowiada za zobowiązania spółki powstałe przed dniem jej przystąpienia,

d) zawarcie umowy spółki jawnej z przedsiębiorcą jednoosobowym wnoszącym do spółki przedsiębiorstwo pociąga za sobą odpowiedzialność za zobowiązania powstałe przy prowadzeniu tego przedsiębiorstwa przed dniem utworzenia spółki, do wartości wniesionego przedsiębiorstwa według stanu w chwili wniesienia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela,
zasad odpowiedzialności wspólników nie można zmodyfikować w umowie spółki.

Kto może dokonać zgłoszenia spółki jawnej do rejestru?

Dla powstania spółki jawnej niezbędne jest sporządzenie umowy spółki (zwykła forma pisemna) oraz rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym. Następnie konieczne będzie nadanie numerów NIP (właściwy Urząd Skarbowy) oraz Regon (Główny Urząd Statystyczny, GUS). Zgłoszenia spółki może dokonać każdy ze wspólników.

Jeśli spółka jawna jest spółką dla Ciebie, bez wychodzenia z domu, całkowicie online, po wypełnieniu prostego formularza za pośrednictwem, którego przekażesz nam podstawowe informacje na temat swojej przyszłej spółki, sporządzimy Twoją indywidualną umowę spółki, przygotujemy stosowne dokumenty rejestrowe do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oraz wypełnimy formularz PCC – 3 (gwarantując, że opłacisz podatek PCC w prawidłowej wysokości i w terminie). Do Ciebie będzie należało wydrukowanie, podpisanie i opatrzenie datą przesłanych dokumentów. Dla pewności otrzymasz instrukcję i harmonogram czynności technicznych, których powinieneś dopełnić dla rejestracji swojej spółki, podpowiemy również, o co powinieneś zadbać gdy już Twoja spółka zostanie zarejestrowana. Chcemy pomóc Tobie przejść przez całą procedurę w sposób szybki, prosty i bezpieczny dla Ciebie i Twoich wspólników.